32 km
Amstellus
Langs de Amstel naar buiten, kronkelend terug via de veenweiden. Bijna geen kruispunt, veel tegenwind om je benen wakker te maken.
Vlak · asfalt · rondje uit
Koers & Kanaal is een sfeervolle gids voor iedereen die in en rond Amsterdam op de racefiets stapt. Vlak land, lange linten asfalt en een polderhorizon die maar niet ophoudt.
Kort voor na het werk, lang voor het weekend. Alles vertrekt vanuit de stad.
Langs de Amstel naar buiten, kronkelend terug via de veenweiden. Bijna geen kruispunt, veel tegenwind om je benen wakker te maken.
Noord in, over smalle dijken en houten bruggetjes, langs stille dorpjes met de wind steeds net van opzij. Een klassieker voor de zaterdagochtend.
Richting de kust, over de duinrand en dan terug door de open polder. De enige echte hoogtemeters van de regio zitten hier, verstopt tussen de dennen.
Geen agenda met datums, wel het gevoel van elk seizoen op de fiets.
De rollers gaan de schuur uit. Korte ritjes, koude handen, het langzaam terugvinden van je positie op de fiets en van je maten in de groep.
De vroege start voor de warmte er is, bidons vol, de horizon die trilt boven de polder. Toertochtseizoen, met iedere zaterdag ergens een startlocatie.
Karakteropbouw, noemen de veteranen het. Zijwind op de dijk, bladeren in de bermen en die diepe voldoening van thuiskomen doorweekt maar tevreden.
De rustige kilometers, de stevige koffiestops en het sleutelen. Het seizoen waarin de fiets weer helemaal in orde komt voor het jaar erna.
Achter iedere soepele rit zit een schone ketting en een droog onderkomen.
Een racefiets kondigt slijtage bijna altijd van tevoren aan. Eerst een klik in het trapas, dan een schakeling die net niet meer valt, dan een ketting die rekt tot hij springt. Wie in de winter een half uurtje per week aan de werkbank staat, rijdt de rest van het jaar geruisloos. Ontvetten, smeren, kabels checken, bandenspanning: het is een korte checklist die een hoop ellende onderweg voorkomt.
Datzelfde geldt voor het gebouw waarin we sleutelen, en dat merkten we vooral aan de afvoer. Die kondigde het net zo aan als een versleten ketting: eerst liep de wasbak traag leeg, toen begon het te borrelen, en op een natte zaterdag stond de vloer van de werkplaats blank. Bij een verstopping in Amsterdam is een riool ontstoppen Amsterdam er doorgaans dezelfde dag bij, en dat scheelt een hoop geschrob met emmers. Sindsdien spoelen we de goot na iedere modderige rit gewoon even goed door.
Onder de wasbak waar we onze handen wassen na het smeren, ging het een keer helemaal mis. Een koppeling zat los, een sifon lekte en het druppelde stilletjes op de dozen met reserveonderdelen eronder. Zo'n lekkage wacht niet, en dan is het fijn dat een loodgieter in Amsterdam snel kan schakelen. Op tijd geregeld bleef het klein werk, uitgesteld was het een project geworden met kromme dozen en beschimmelde velgen.
In de hoek van de loods staat een oude houtkachel die ons de koude sleuteldagen door helpt. Wie op hout stookt weet dat het kanaal aandacht nodig heeft, want roet stapelt zich op zonder dat je het ziet. Wij laten het kanaal daarom jaarlijks nakijken door een schoorsteenveger Amsterdam, en een vakman ziet meteen of er meer speelt. Warme handen sleutelen nu eenmaal preciezer dan koude.
Zonder poeha op weg: een handvol dingen die het verschil maken.
Niet de duurste, wel de juiste maat. Een goede afstelling van zadel en stuur maakt lange ritten aangenaam en voorkomt zeurende knieen en nek.
De honger komt altijd te laat. Neem iets kleins mee voor onderweg en drink voordat de dorst opduikt, zeker op de langere lussen door de polder.
Wielrennen in een groep is een vak. Vaste lijn houden, op tijd wijzen naar gaten, rustig kopwerk wisselen: dat maakt het veilig en een stuk sneller.
Ketting reinigen, banden checken, remmen nakijken. Een vast schema per onderdeel scheelt pech onderweg en verlengt de levensduur van je materiaal flink.
Voor de dagen dat het te hard waait om te rijden.
Wielrennen leeft niet alleen op de weg maar ook op papier. Op regendagen staat de fiets binnen en pakken we een boek: reisverhalen over lange tochten, biografieen van renners uit de streek en dat ene versleten handboek over onderhoud dat nooit ver van de werkbank ligt.
Zulke rustdagen zijn ook de dagen dat je het huis om je heen ziet. Een dak kondigt problemen soms bijna onhoorbaar aan, met een vlek op de zolderbalk of een pan die scheef ligt na de storm. Een dakdekker Amsterdam vindt de oorzaak voordat het plafond eronder lijdt, en wie dat een keer goed laat doen heeft er jaren geen omkijken naar. Precies zoals een goed afgestelde fiets.
Een klein clubje fietsers dat te veel over asfalt en polders praat.
Koers & Kanaal is ontstaan uit gewoonte: dezelfde mensen, dezelfde zaterdagochtend, dezelfde koffiestop. We wilden de mooiste rondjes vanuit Amsterdam ergens vastleggen, met de verhalen erbij, zodat ook nieuwkomers de weg vinden naar dijk en water. Geen commercie, geen agenda vol datums, gewoon liefde voor het vlakke land op smalle bandjes.
De werkplaats waar dit alles samenkomt vraagt net zoveel aandacht als de fietsen zelf, en de afvoer bleek daarbij het meest eigenwijze onderdeel. Een afvoer die borrelt los je zelden met een sopje op, daar komt een rioolontstopping Amsterdam aan te pas. Sinds de leiding een keer grondig is doorgespoeld staat de vloer droog en kunnen de reserveonderdelen weer onder de bank.
Onze blik reikt trouwens verder dan de stadsgrens, want de mooiste ritten kruisen zo een provincie. Wie in de zomer richting het zuiden koerst, komt langs steden waar collega-fietsers hun eigen thuisbasis onderhouden. Voor het echte leidingwerk, van kraan tot cv, haal je daar bijvoorbeeld een loodgietersbedrijf Leiden bij, want ook buiten Amsterdam blijft de regel: op tijd geregeld blijft het klein werk.